Apartamenty Kołobrzeg

Latarnia Morska w Kołobrzegu. Ciekawa historia

LATARNIA MORSKA w KOŁOBRZEGU

Nie ma z pewnością bardziej charakterystycznego miejsca w Kołobrzegu niż znana wszystkim LATARNIA MORSKA. Wspaniały widok na port, plażę i miasto z górującą nad nim katedrą jest niezapomnianą pamiątką z wakacji w Kołobrzegu.

 

 

Latarnia morska w Kołobrzegu oddalona od naszych Apartamentów Kołobrzeg przy ul. Solnej 11 o zaledwie 900m spaceru wzdłuż urokliwego Parku Teatralnego.

 

Dokładne położenie geograficzne latarni to: 54o11’17”N
15o33’22” E

Początki

Historia latarni jest prawie tak bogata jak historia miasta. Pierwsze światło nawigacyjne pełniące rolę latarni morskiej rozbłysło w Kołobrzegu w roku 1666 z wieży wybudowanego właśnie budynku zarządu portu. Świeciło ono jednak okresowo, wyłącznie w czasie oczekiwania na przybycie statków. Dopiero w roku 1878 znajdujemy dokładne informacje o latarni jako świetle nawigacyjnym. Na stałe  światło latarni  kołobrzeskiej zapalono dopiero 200 lat później, czyli w 1866roku, służył temu maszt z wysięgnikiem zamontowanym na stacji pilotów.

Palono na nim lampy Fresnela na olej rzepakowy, zużywając rocznie 77,6 kg tego paliwa. Do zadań latarnika należało w szczególności pilnowanie, aby ogień palił się bez przerw, aby w zanadrzu znajdował się zapas oleju oraz niedopuszczanie do zadymienia optyki. Laterna znajdowała się na wysokości 7,8 m n.p.m. i miała zasięg ok. 5 Mm (mila morska 1852 m ). Świeciła ona światłem białym. W 1899 roku podwyższono światło latarni poprawiając tym samym jej widzialność. Światło umieszczone zostało na wysokości 8.6 m n.p.m. Zmienił się tylko kolor światła na czerwony. Przy zastosowaniu soczewki o ogniskowej 250 mm zasięg światła zwiększył się do 6 Mm.

Wiek XX

Kolejną zmianę wprowadzono w 1909 roku, zastosowano wówczas gazowe źródło światła na wysokości 25 metrów w nowo wybudowanej wieży murowanej. Zasięg latarni wzrósł wówczas do 12 Mm. Zniszczona w czasie działań wojennych w 1945 roku latarnia wkrótce została odbudowana. Wieżę jej wzniesiono wykorzystując konstrukcję dawnego fortu stojącego u wejścia do portu w Kołobrzegu.

Obecnie latarnia morska w Kołobrzegu wznosi się na wysokość 26 m nad terenem, a jej zasięg dochodzi do 16 Mm. Źródłem światła jest obrotowy aparat optyczny o dziesięciu ścianach świetlnych, a w każdej ścianie umieszczone są dwie żarówki, każda o mocy 200 W. Światło latarni wznosi się na wysokości 36,5 m.

Fort Ujście

Latarnia Morska  w Kołobrzegu nierozerwalnie związana jest  z losami potężnego fortu „Ujście” stojącego na prawym brzegu ujścia rzeki Parsęty.

W roku 1627 u ujścia Parsęty wybudowany został „Blockhaus” którego zadaniem była obrona portu od strony morza. Umocnienia zostały zniszczone przez szalejący sztorm w 1709 r. Na miejscu zniszczonych umocnień w tym samym roku zbudowany został szaniec, który był widownią ciężkich walk oblężniczych w latach 1758-1761. Szczególnie ciężkie boje artyleryjskie toczone były podczas trzeciego oblężenia w 1761 r. ,kiedy to artyleria nabrzeżna ostrzeliwała flotyllę rosyjsko – szwedzką składającą się z 50 okrętów.

Po zakończeniu wojny siedmioletniej Fryderyk Wielki nie żałował potężnych sum na rozbudowę i modernizację kołobrzeskiej twierdzy. Fort „Ujście” miał kluczowe znaczenie dla obrony miasta od strony morza. W latach 1770-1774 na miejscu poprzednich umocnień został wybudowany okrągły fort o grubych murach. Na górnej platformie fortu usytuowane były działa rozpościerając „parasol ochronny” nad całym portem.

W latach 1832-1836 podczas modernizacji nadającej ostateczny kształt fortu dokonano pogrubień murów poprzez domurowanie dodatkowego płaszcza z cegły, oraz wymurowano ściany osłonowe szańca, które zachowały się do dnia dzisiejszego.

Fort „Ujście” w obecnym kształcie składa się z trzech kondygnacji. W najniższej, podziemnej znajdowały się magazyny prochu, amunicji oraz żywności. Warta uwagi jest istniejąca do dnia dzisiejszego studnia z pitną wodą. Środkowa sala, obecnie kawiarnia, była salą załogową, natomiast górna i taras były stanowiskami ogniowymi artylerii. Taras ponadto był przykryty czapą ziemną spełniającą rolę kulochwytu.

Demilitaryzacja

W roku 1873, po wojnie niemiecko-francuskiej, Kołobrzeg stracił status twierdzy i nastąpiła demilitaryzacja. Konsekwencją tych działań również fort „Ujście” stracił na znaczeniu. W roku 1899 na szańcu fortu została wybudowana stacja pilotów o lekkiej ryglowej konstrukcji. Można ją było w razie konieczności łatwo i szybko rozebrać. Do budynku stacji pilotów od strony południowo-zachodniej przylegała 25metrowa wieża latarni morskiej o takiej samej  konstrukcji.

Od początku walk o Kołobrzeg w forcie „Ujście” znajdowało się stanowisko dowodzenia komendanta portu. 13 marca na jego rozkaz została wysadzona stacja pilotów wraz z latarnią morską gdyż stanowiła doskonały punkt orientacyjny dla polskiej artylerii ostrzeliwującej port i ujście Parsęty. W końcowej fazie walk punkt dowodzenia przeniesiony został na pokład niszczyciela „Z-34” który operował na kołobrzeskiej redzie wraz z innymi jednostkami. 18 marca 1945 roku o godz. 6.45 kołobrzeski port został zdobyty i tego samego dnia odbyły się zaślubiny z morzem. Uroczystość zaślubin oraz msza polowa odbyły się przy forcie stanowiącym późniejszą podstawę latarni morskiej.

Odbudowa

Bezpośrednio po zakończeniu walk o Kołobrzeg przystąpiono do odbudowy latarni morskiej. Rosyjscy projektanci zrezygnowali z poprzednich rozwiązań i postanowili zbudować wieżę latarni na sklepieniu fortu. Latarnia Morska w Kołobrzegu spełniała i spełnia do dnia dzisiejszego dwie funkcje: obiektu nawigacyjnego oraz pomnika ku czci poległym o wyzwolenie miasta. Wydarzenia te upamiętniają emblematy i tablica pamiątkowa wmurowane w elewację obiektu. Mury wieży wzniesiono z czerwonej licowanej cegły rozbiórkowej. Zwieńczeniem wieży latarni była galeryjka na której szczycie jako światło nawigacyjne umieszczono dużą czerwoną gwiazdę.

W wyniku licznych protestów  została usunięta i zastąpiona standardowym światłem nawigacyjnym.

Do roku 1963 wokół latarni na cmentarzu wojennym spoczywały ciała kilkudziesięciu polskich i rosyjskich żołnierzy poległych w walkach o wyzwolenie miasta. Spoczywała tu również p.por. Emilii Gierczak która pod nawałnicą ognia poderwała swój oddział do ataku na dworzec kolejowy. 27.04.1963 polegli przeniesieni zostali na cmentarz komunalny na którym wydzielone zostały kwatery wojskowe. W sierpniu 1979 roku przystąpiono do kapitalnego remontu wieży latarni. Drewniana konstrukcja schodów wymieniono  na stalową. Zmieniono również zwieńczenie wieży latarni ze zmianą optyki włącznie która rozbłysła 29.07.1981 r. i świeci do dnia dzisiejszego(1a). Jest to laterna typu PRB-21, jak na tamte czasy bardzo nowoczesna konstrukcja.

Siła Światła

Składa się z 20, 200 Watowych żarówek zasilanych 30 Voltowym prądem, zamontowanych w panelach po 2 szt. Dwa zestawy paneli ustawionych w pięciokąty, jeden na drugim przesunięte są względem siebie o 36o co daje dziesięciokąt. Całość ustawiona jest na obrotowym stole który wykonuje dwa obroty na min. W ten sposób uzyskiwana jest charakterystyka światła- 2 sek. światła 1 sek. przerwy. Zasięg światła wynosi 16Mn (29,6km) .Do dnia dzisiejszego wygląd wieży latarni nie uległ zmianie. Bardziej dramatyczne były losy fortu i szańca na którym stoi Latarnia Morska.

Brak prowadzenia przez kilkadziesiąt lat remontów,  właściwej wentylacji, spowodowały poważne zniszczenia, pęknięcia i ubytki.

Remont

W roku 2001 Urząd Miasta będący właścicielem obiektu oddał obiekt w dzierżawę obligując dzierżawcę do wykonania prac remontowo – konserwatorskich na własny koszt. Efekt prac remontowych można podziwiać do dnia dzisiejszego. ( źródło: latarnia.kolobrzeg.pl) Z latarni rozciąga się unikatowy zupełnie widok na plaże, miasto i port.

Nadmienić należy, że opisana powyżej latarnia morska w Kołobrzegu jest jedną z siedemnastu latarń morskich. Latarnie morskie nad Bałtykiem umiejscowione są kolejno: w Świnoujściu, Kikut k/Wisełki, Niechorzu, Kołobrzegu, Gąskach, Darłowie, Jarosławcu, Ustce, Czołpinie, Stilo, Rozewiu, Jastarni, na Helu, w Sopocie, Gdańsku Porcie Północnym i Nowym Porcie oraz w Krynicy Morskiej na wschodnim wybrzeżu. Z pewnością wakacje nad Bałtykiem warto okrasić zwiedzaniem tych przepięknych obiektów.

 

Polecamy widok z kamery w Kołobrzegu pokazującej  port oraz latarnię morską. Widok udostępniony został za pośrednictwem współpracy firm Toya oraz Gawex Media. LINK

[:en]Pierwsze światło latarni morskiej w Kołobrzegu zapalono w 1666 roku. Świeciło ono jednak okresowo, wyłącznie w czasie oczekiwania na przybycie statków. Na stałe światło latarni kołobrzeskiej zapalono dopiero 200 lat później, służył temu maszt z wysięgnikiem zamontowanym na stacji pilotów.

 

Palono na nim lampy Fresnela na olej rzepakowy, zużywając rocznie 77 kg tego paliwa. W 1899 roku podwyższono światło latarni poprawiając tym samym jej widzialność. Kolejną zmianę wprowadzono w 1909 roku, zastosowano wówczas gazowe źródło światła na wysokości 25 metrów w nowo wybudowanej wieży murowanej. Zasięg latarni wzrósł wówczas do 12 Mm. Zniszczona w czasie działań wojennych w 1945 roku latarnia wkrótce została odbudowana. Wieżę jej wzniesiono wykorzystując konstrukcję dawnego fortu stojącego u wejścia do portu w Kołobrzegu.

Obecnie wieża latarni wznosi się na wysokość 26 m nad terenem a jej zasięg dochodzi do 16 Mm. Źródłem światła jest obrotowy aparat optyczny o dziesięciu ścianach świetlnych, a w każdej ścianie umieszczone są dwie żarówki, każda o mocy 200 W. Światło latarni wznosi się na wysokości 36,5 m.

Położenie geograficzne latarni
54o11’17” N
15o33’22” E

[:de]Pierwsze światło latarni morskiej w Kołobrzegu zapalono w 1666 roku. Świeciło ono jednak okresowo, wyłącznie w czasie oczekiwania na przybycie statków. Na stałe światło latarni kołobrzeskiej zapalono dopiero 200 lat później, służył temu maszt z wysięgnikiem zamontowanym na stacji pilotów.

 

Palono na nim lampy Fresnela na olej rzepakowy, zużywając rocznie 77 kg tego paliwa. W 1899 roku podwyższono światło latarni poprawiając tym samym jej widzialność. Kolejną zmianę wprowadzono w 1909 roku, zastosowano wówczas gazowe źródło światła na wysokości 25 metrów w nowo wybudowanej wieży murowanej. Zasięg latarni wzrósł wówczas do 12 Mm. Zniszczona w czasie działań wojennych w 1945 roku latarnia wkrótce została odbudowana. Wieżę jej wzniesiono wykorzystując konstrukcję dawnego fortu stojącego u wejścia do portu w Kołobrzegu.

Obecnie wieża latarni wznosi się na wysokość 26 m nad terenem a jej zasięg dochodzi do 16 Mm. Źródłem światła jest obrotowy aparat optyczny o dziesięciu ścianach świetlnych, a w każdej ścianie umieszczone są dwie żarówki, każda o mocy 200 W. Światło latarni wznosi się na wysokości 36,5 m.

Położenie geograficzne latarni
54o11’17” N
15o33’22” E